Blog Med Move Studio

Trening przed ciążą i w ciąży. Każdy doradza. Co pasuje do Ciebie?

Jedni zabraniają zakupów, inni pokazują ciężarną ze sztangą. Jak odnaleźć się między tymi radami? Omawiamy dobór wysiłku, potrzebne modyfikacje i sygnały do przerwania ćwiczeń oraz konsultacji.

Około 11 min czytania

Trening przed ciążą i w ciąży. Każdy doradza. Co pasuje do Ciebie?

Po dwóch kreskach nagle wszyscy mają coś do powiedzenia o Twoim treningu. Jedna osoba zabrania dźwigać zakupy, druga pokazuje film ciężarnej ze sztangą. A Ty chciałaś tylko wiedzieć, czy możesz dalej chodzić na swoje zajęcia.

Przy niepowikłanej ciąży aktywność zwykle jest zalecana. Jej dobór zależy jednak od zdrowia, wcześniejszego treningu i przebiegu ciąży. Poniżej osiem spraw, które pomagają oddzielić sensowne modyfikacje od zakazów na wyrost.

Znajdź odpowiedź
  1. Trening przed ciążą
  2. Czy ćwiczenia w ciąży są bezpieczne
  3. Jak intensywnie ćwiczyć w ciąży
  4. Trening siłowy i rodzaje ćwiczeń w ciąży
  5. Ćwiczenia w pierwszym drugim i trzecim trymestrze
  6. Ból miednicy spojenia łonowego i pleców w ciąży
  7. Jakich aktywności unikać i kiedy przerwać ćwiczenia w ciąży
  8. Blizna po cesarskim cięciu przed kolejną ciążą

Trening przed ciążą1. Nie potrzebujesz certyfikatu sprawności, żeby zajść w ciążę

Regularny ruch przed ciążą pozwala rozwijać siłę i kondycję oraz poznać własną reakcję na wysiłek. To przydatna baza, ale nie obowiązkowy egzamin. Jeśli wcześniej nie ćwiczyłaś, ciąża nie oznacza, że możliwość rozpoczęcia aktywności właśnie przepadła.

Przygotowanie obejmuje także opiekę przedkoncepcyjną i omówienie chorób oraz leków z lekarzem. Trener nie zastąpi tej rozmowy. Z kolei ogólne hasło „wzmocnij się” warto przełożyć na konkretne zadania, zamiast dokładać kolejną listę obowiązków.

Jeśli dopiero zaczynasz ćwiczyć

Nie trzeba nadrabiać całej wcześniejszej przerwy w pierwszych tygodniach ciąży. Po omówieniu warunków zdrowotnych można rozpocząć od krótkiej, spokojnej aktywności i stopniowo uczyć się potrzebnych ruchów. Wybierz coś, co potrafisz wykonać i co mieści się w zwykłym dniu.

Dotychczasowe doświadczenie ma znaczenie dla doboru początku. Dla osoby regularnie trenującej pewne zadania są znajome; dla początkującej jednocześnie nowe są ruch, opór i reakcja na wysiłek. Nie warto porównywać się wyłącznie przez tydzień ciąży pokazany pod filmem.

Powiedz prowadzącemu, jakie aktywności wykonywałaś przed ciążą i jak często. „Trenowałam kiedyś” może oznaczać ostatni miesiąc albo kilka lat temu. Dokładniejsza informacja pomaga dopasować wymagania bez niepotrzebnego zawyżania lub zaniżania punktu startu.

Czy ćwiczenia w ciąży są bezpieczne2. Najpierw ustalamy warunki, potem plan

W niepowikłanej ciąży umiarkowana aktywność nie jest uznawana za przyczynę poronienia lub przedwczesnego porodu. Może wspierać zdrowie, sprawność i zmniejszać ryzyko części powikłań, np. cukrzycy ciążowej. Nie gwarantuje jednak łatwego porodu ani określonego wyniku zdrowotnego dziecka.

Omów aktywność z osobą prowadzącą ciążę, szczególnie przy chorobach przewlekłych, krwawieniu lub innych powikłaniach. Czasem potrzebne są ograniczenia. Ważne, żeby wiedzieć, czego dotyczą i kiedy ponownie je ocenić, zamiast dostawać bezterminowe „proszę się oszczędzać”.

Co ustalić, gdy pojawia się zalecenie ograniczenia wysiłku?

Zapytaj, jakiego rodzaju aktywności dotyczy, z jakiego powodu i kiedy należy je ponownie ocenić. Spacer, ćwiczenie z ciężarem i wielogodzinne stanie w pracy mają różne wymagania. Konkretna odpowiedź jest przydatniejsza niż sam ogólny zakaz „przemęczania się”.

Przekaż ustalenia osobie prowadzącej trening. Nie powinna ona samodzielnie odwoływać ograniczeń położniczych ani uznawać ich za niepotrzebne dlatego, że dotychczas czułaś się dobrze. Z drugiej strony warto wyjaśnić, co nadal możesz robić, zamiast dopowiadać zakaz całego ruchu.

Jeśli przebieg ciąży się zmieni, wcześniejsze ustalenia mogą wymagać aktualizacji. Zgłaszaj nowe objawy oraz zalecenia. Program przygotowany na początku nie powinien działać niezależnie od tego, co dzieje się później.

Jak intensywnie ćwiczyć w ciąży3. Rozmowa podczas ruchu jest użyteczniejsza niż wyścig z zegarkiem

Dla zdrowych ciężarnych ogólnym celem jest co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku aerobowego tygodniowo, rozłożonego na kilka dni. Można dochodzić do tego stopniowo i dzielić ruch na krótsze odcinki. To zalecenie zdrowotne, a nie warunek zaliczenia tygodnia.

Przy umiarkowanym spacerze czy rowerze stacjonarnym zwykle możesz prowadzić rozmowę, choć oddech przyspiesza. Jeśli możesz wydusić tylko pojedyncze słowa, wysiłek jest większy. Ten sposób oceny nie zastępuje doboru ciężaru w ćwiczeniach siłowych.

Jeśli przed ciążą trenowałaś intensywnie, dalszy plan wymaga odniesienia do doświadczenia i przebiegu ciąży. Jeśli zaczynasz od zera, nie musisz od razu próbować zajęć dla zaawansowanych.

Jak rozłożyć aktywność na tydzień?

Cel tygodniowy można podzielić na mniejsze części. Krótszy spacer w kilku dniach może być łatwiejszy do realizacji niż jedna długa wyprawa. Jeżeli dopiero zaczynasz, ustal wykonalną dawkę, zamiast od pierwszego tygodnia próbować osiągnąć całe docelowe zalecenie.

Przy wysiłku aerobowym zwracaj uwagę na oddech i możliwość rozmowy, a także samopoczucie. Wynik na zegarku jest tylko informacją pomocniczą. Nie ma potrzeby ścigania jednego limitu tętna skopiowanego z planu innej osoby bez uwzględnienia zdrowia i doświadczenia.

Przy ćwiczeniach oporowych osobno dobiera się ciężar, ilość pracy i przerwy. Możliwość wypowiedzenia zdania nie ocenia wszystkich wymagań takiej serii. Ważne jest również wykonanie, tolerancja pozycji i brak objawów wymagających przerwania.

Jeżeli po sesji jesteś wyraźnie bardziej wyczerpana niż po podobnym wysiłku wcześniej, przekaż tę informację. Zmiana dawki może być potrzebna nawet bez bólu. Utrzymujące się lub niepokojące pogorszenie samopoczucia wymaga oceny medycznej, a nie wyłącznie korekty tabelki treningowej.

Trening siłowy i rodzaje ćwiczeń w ciąży4. Dopasowujemy ćwiczenie, zamiast skreślać ruch

W planie mogą znaleźć się spacery, pływanie, rower stacjonarny i ćwiczenia oporowe. Dobór zależy od tolerancji i przeciwwskazań. Przysiad można wykonać do wyższego podparcia, wiosłowanie w wygodniejszej pozycji, a ćwiczenie równoważne przy stabilnym oparciu.

Zmieniać można kilka elementów:

  • opór oraz liczbę powtórzeń i serii;
  • zakres ruchu i pozycję wyjściową;
  • długość przerw i całej sesji.

Nie trzeba zmieniać wszystkiego naraz. Najpierw sprawdzamy, co rzeczywiście przeszkadza. Trening dna miednicy także może być częścią planu, z prawidłowym skurczem i rozluźnieniem. Ból lub trudność w wykonaniu wymaga oceny, a nie większej liczby zacisków.

Czy można podnosić ciężary w ciąży?

Nie istnieje jedna odpowiedź wyrażona w kilogramach dla wszystkich ciężarnych. Znaczenie mają doświadczenie, przebieg ciąży, sposób wykonania i zalecenia. Właśnie dlatego ten sam hantel może być dla jednej osoby znanym lekkim zadaniem, a dla innej zbyt dużym początkiem.

Nie chodzi o udowadnianie, że potrafisz utrzymać dawny rekord. Ćwiczenie można dostosować przez pozycję, zakres, opór lub przerwę. Jeśli pojawia się ból, zawroty głowy lub inne niepokojące objawy, przerwij i zastosuj właściwe postępowanie. Nie zwiększaj trudności tylko dlatego, że poprzedni miesiąc przebiegał bez problemu.

Przy nauce zadania warto sprawdzić także wygodne wejście do pozycji i zakończenie. Czasem przeszkadza nie sam ruch, lecz układ sprzętu albo konieczność szybkiego zejścia na podłogę. Takie szczegóły można zmienić, żeby plan był łatwiejszy do stosowania.

Ogólne zasady doboru wariantów opisujemy w materiale o treningu medycznym. W ciąży nakładają się na nie dodatkowe zalecenia i bieżące zmiany. Sama etykieta „dla ciężarnych” nie gwarantuje, że dowolny zestaw będzie odpowiedni właśnie teraz.

Zajęcia grupowe czy indywidualny dobór?

Przed zajęciami powiedz prowadzącemu o ciąży, istotnych zaleceniach i dolegliwościach. Zapytaj, czy można zmieniać pozycje i robić przerwy niezależnie od reszty grupy. Gotowy program może wymagać dostosowania nawet wtedy, gdy jest przeznaczony dla ciężarnych.

Przy bólu, ograniczeniach albo niepewności dotyczącej wykonania pomocna może być indywidualna ocena. Nie oznacza to, że każda ciężarna musi kupić prywatny trening. Chodzi o taką formę wsparcia, która pozwoli zrozumieć potrzebne modyfikacje i zastosować je w praktyce.

Ćwiczenia w pierwszym drugim i trzecim trymestrze5. Trymestr daje kontekst, ale nie pisze całego programu

W pierwszym trymestrze nudności i zmęczenie mogą utrudniać dotychczasową aktywność. Krótsza sesja albo inna pora dnia bywa bardziej przydatna niż próba utrzymania starej rozpiski. Sam początek ciąży nie oznacza jednak obowiązkowej rezygnacji z ruchu.

W kolejnych miesiącach zmieniają się wymiary ciała, wygoda pozycji i równowaga. Potrzebne mogą być szersze ustawienie stóp, podparcie lub mniejszy zakres. Unikaj długiego ćwiczenia płasko na plecach w późniejszej ciąży; wybierz pozycję na boku, stojącą lub z uniesionym tułowiem. Jeśli robi Ci się słabo, przerwij i zmień pozycję.

Trzeci trymestr nie musi oznaczać wyłącznie ćwiczeń oddechowych. Wysiłek dobieramy do bieżącej sytuacji. Przygotowanie do porodu nie daje gwarancji jego przebiegu, a cięcie cesarskie nie jest oceną jakości treningu.

Zmiana ćwiczenia nie musi oznaczać utraty sprawności

Większy brzuch może po prostu utrudniać dawną pozycję. Jeśli przyciąganie wykonasz inaczej lub przysiad do wyższego podparcia, nadal możesz realizować sensowny cel. Nie oceniaj każdej modyfikacji jak kroku wstecz. Warunki zadania zmieniają się razem z ciałem.

W dni z nudnościami pomocne może być przesunięcie pory lub skrócenie sesji. Jeśli dolegliwości uniemożliwiają jedzenie, picie lub zwykłe funkcjonowanie, potrzebna jest konsultacja. Nie sprowadzamy każdego problemu do pytania, jak zmusić się do kolejnego treningu.

Przed porodem możesz też przygotować pytania dotyczące późniejszego ruchu. W poradniku o połogu bez presji oddzielamy regenerację i codzienne czynności od powrotu do większego wysiłku. Wcześniejsze dobre przygotowanie nie zwalnia z uwzględnienia faktycznego przebiegu porodu i gojenia.

Ból miednicy spojenia łonowego i pleców w ciąży6. Bólu przy ubieraniu nie trzeba zostawiać do porodu

Ból obręczy miednicznej może utrudniać schody, obracanie się w łóżku i stanie na jednej nodze. Nie da się wyjaśnić każdego takiego problemu samą relaksyną ani stwierdzeniem, że miednica „się rozchodzi”. Potrzebna jest ocena objawów i wykluczenie innych przyczyn.

Możesz spróbować ubierać się na siedząco, ograniczyć niepotrzebne kursy po schodach i zmienić długość spaceru. Fizjoterapia może obejmować dobrane ćwiczenia, modyfikację czynności, a przy wskazaniach terapię manualną lub pas podtrzymujący. Nie każdy potrzebuje wszystkich tych metod.

W Med Move sprawdzamy m.in. chód, wstawanie, ruch bioder i reakcję na konkretne zadanie. Plan odnosimy do zaleceń położniczych. Jeśli ruch nasila ból, szukamy odpowiedniej modyfikacji i oceniamy, czy potrzebna jest dalsza konsultacja.

Ból przy schodach, obracaniu i wysiadaniu z samochodu

Powiedz dokładnie, która faza zadania przeszkadza. Czy ból pojawia się przy uniesieniu jednej nogi, przy szerokim kroku czy przy obracaniu w łóżku? To pomaga wybrać modyfikację. Ogólne zalecenie „wzmocnij miednicę” nie mówi jeszcze, jak ubrać się bez nasilenia objawów.

Przy ubieraniu możesz usiąść, a przy wysiadaniu sprawdzić spokojniejszy ruch z nogami bliżej siebie, jeśli jest wygodniejszy. Podparcie poduszką może ułatwić odpoczynek. Dobór zależy od reakcji; nie musisz pilnować jednego ustawienia, które akurat u Ciebie boli bardziej.

Jeśli ból utrudnia chodzenie lub codzienne obowiązki, zgłoś go położnej albo lekarzowi i omów potrzebę fizjoterapii. Nie trzeba czekać do porodu z każdą trudnością. Jednocześnie nowego bólu brzucha lub innych niepokojących objawów nie traktujemy automatycznie jak problemu mięśniowego.

Objawy takie jak wyciek moczu również warto omówić. W tekście o wysiłkowym nietrzymaniu moczu pokazujemy, dlaczego potrzebna jest ocena rodzaju problemu i wykonania ćwiczeń. Ciąża nie oznacza, że każdą dolegliwość trzeba po prostu zaakceptować.

Jakich aktywności unikać i kiedy przerwać ćwiczenia w ciąży7. Są ograniczenia, których nie warto negocjować z ambicją

Unikaj sportów z dużym ryzykiem zderzenia lub upadku, nurkowania z aparatem oraz wysiłku grożącego przegrzaniem. Dobierz nawodnienie, przerwy i warunki. Zajęcia w mocno nagrzanej sali nie stają się dobrym pomysłem tylko dlatego, że nazywają się spokojną jogą.

Zmniejszenie ruchów dziecka, kiedy już je regularnie odczuwasz, zgłoś od razu zespołowi prowadzącemu. Nie czekaj do następnego dnia ani nie próbuj rozwiązać tego treningiem.

Przygotuj warunki, w których łatwo zrobić przerwę

Wybierz bezpieczne miejsce, dostęp do wody i strój pozwalający regulować komfort. Unikaj przegrzewania i sytuacji, w których trudno zakończyć wysiłek. Długa trasa bez możliwości wcześniejszego powrotu może być mniej praktyczna niż krótszy znany odcinek.

Sprawdź także ryzyko upadku. Zmiana równowagi może wpływać na aktywności, które wcześniej wydawały się łatwe. Stabilne podparcie lub rower stacjonarny pozwalają inaczej zorganizować ruch niż sprzęt wymagający utrzymania równowagi w zmiennym terenie.

Objawy alarmowe opisane wyżej są powodem do kontaktu z właściwą pomocą, a nie do prób rozchodzenia lub rozciągania. Warto wiedzieć wcześniej, jak skontaktować się z opieką położniczą. Przy nagłym ciężkim stanie korzystaj z pomocy ratunkowej.

Blizna po cesarskim cięciu przed kolejną ciążą8. Każdej blizny nie trzeba obowiązkowo „rozpracować”

Jeśli po poprzedniej operacji blizna boli, ciągnie lub przeszkadza w ruchu, warto ją ocenić. Praca z wygojoną tkanką może być częścią pomocy objawowej. Nie ma podstaw, żeby obiecywać, że mobilizacja blizny zapewni płodność lub zapobiegnie problemom w kolejnej ciąży.

Zaczerwienienie, sączenie lub nowy narastający ból wymagają konsultacji lekarskiej. Nie masuj rany, która się nie zagoiła. Przy dobrze funkcjonującej, niebolesnej bliźnie nie trzeba z góry tworzyć kolejnego obowiązkowego etapu przygotowań.

Blizna i przygotowanie do kolejnego etapu

Jeśli konsultujesz dolegliwości po poprzednim cięciu, opisz konkretny problem: ból przy dotyku, ciągnięcie podczas ruchu czy inną zmianę. Sam wygląd blizny nie wyjaśnia wszystkich objawów. Jej ocena nie powinna prowadzić do obietnic wpływu na przebieg kolejnej ciąży.

W materiale o powrocie do aktywności po porodzie szerzej omawiamy znaczenie gojenia oraz stopniowego zwiększania obciążenia. Po kolejnym porodzie plan również będzie zależał od aktualnej sytuacji. Nie trzeba z góry wybierać jednego zestawu na podstawie wcześniejszego doświadczenia.

Co z tego wynika dla Ciebie?

Aktywność w ciąży ma służyć zdrowiu i sprawności. Dobrze dobrany plan uwzględnia doświadczenie, bieżące objawy i zalecenia oraz pozwala zmieniać ćwiczenia, gdy zmienia się sytuacja.

Film ze sztangą i zakaz noszenia zakupów mogą dotyczyć zupełnie innych osób. Twój plan powinien wynikać z Twojej sytuacji.

Ustalmy, co możesz robić teraz i jak to dopasować

Umów konsultację w Med Move dotyczącą aktywności w ciąży lub przygotowania do niej. Omówimy dotychczasowy ruch i zalecenia, ocenimy możliwości oraz dobierzemy odpowiedni zakres pracy.

Umów wizytę w Med Move

Źródła

  1. ACOG: Exercise during pregnancy
  2. ACOG: Physical activity and exercise during pregnancy and postpartum, Committee Opinion 804
  3. NHS: Pelvic pain in pregnancy
  4. NICE NG210: Pelvic floor dysfunction
  5. CDC Hear Her: Urgent maternal warning signs

Możesz zmienić decyzję w każdej chwili przyciskiem „Ustawienia cookies”. Wycofanie zgody odświeża stronę, aby zatrzymać wcześniej uruchomione narzędzia.

Wybór zapamiętujemy do 12 miesięcy. Brak zgody nie ogranicza podstawowej treści strony.

Informacje o prywatności i przetwarzaniu danych